موسسه پلکان | کلینیک تخصصی مالکیت فکری(ثبت اختراع وبرند)

اختراع و انتقال حق بهره برداری (1) | موسسه پلکان

1- اجازه استفاده غیر انحصاری

2- اجازه بهره برداری انحصاری

3- اجازه بهره برداری انفرادی
4- اجازه بهره برداری نسبتا انحصاری

 

اختراع  و انتقال حق بهره برداری  (1)


صاحب ورقه اختراع می تواند در صورت تمایل حق بهره برداری از اختراع خود را به دیگری واگذار کند. در این فرض برخلاف انتقال مالکیت ورقه اختراع، مالکیت اختراع ثبت شده به طور دائمی به دیگری واگذار نمی گردد بلکه به جای انتقال مالکیت، اجازه استفاده با بهره برداری از اختراع ثبت شده کلا یا جزئا به دیگری داده می شود.

صاحب ورقه اختراع با انعقاد قرارداد اجازه بهره برداری قادر خواهد بود منابع درآمدی مضاعفی را کسب کند. این امر به ویژه در فرضی که صاحب ورقه اختراع اعم از شخص حقیقی یا حقوقی در موقعیتی نباشد که محصول را بسازد یا به تعداد کافی آن را تولید کند تا نیاز های بازار را مرتفع نماید یا منطقه جغرافیایی خاصی را تحت پوشش قرار دهد به مراتب مفید تر و اقتصادی خواهد بود.

با توجه به اهمیت قراردادهای اجازه بهره برداری و از آنجائی که تنظیم و تدوین این گونه قراردادها با توجه پیچیدگی آن ها مستلزم مذاکرات طولانی و تنظیم قرارداد به صورت تخصصی و ماهرانه است لذا صاحبان ورقه اختراع اعم از اشخاص حقیقی یا حقوقی باید در تنظیم اینگونه قراردادها از وکیلی که در این رشته تخصص و تجربه دارد استفاده کنند.

در برخی از کشور ها تنظیم این گونه قراردادها با توجه به اهمیت آن حتما باید در ادارات دولتی صورت گیرد تا حقوق طرفین ضایع نگردد.

نکته دیگر در این فرض این است که در قراردادهای اجازه بهره برداری صاحب ورقه اختراع عموما مبلغ مقطوع را یکباره و یا به صورت حق امتیازهای مکرر دریافت میکند که این مبلغ ممکن است بر اساس حجم فروش محصول موضوع قرارداد (حق امتیاز در برابر فروش هر واحد) و یا بر اساس فروش خالص آن (حق امتیاز براساس فروش خالص) باید در بسیاری از موارد مبلغی که در قبال اجازه بهره برداری از اختراع ثبت شده دریافت می شود، ترکیبی از پرداخت مبلغ مقطوع و حق امتیاز است. همچنین گاهی ممکن است به جای حق امتیاز صاحب ورقه اختراع تمایل به اخذ سهام شرکت داشته باشد.

با توجه به مجموع مراتب فوق باید گفت که در قرارداد منعقده بین صاحب ورقه اختراع و انتقال گیرنده باید همه مولفه ها و شرایط از جمله مدت اجازه، محل، زمان و نحوه و طریقه بهره برداری دقیقا پیش بینی گردد تا در آینده از بروز هرگونه اختلافی جلوگیری شود.

حقوق انتقال گیرنده می تواند انجام هر اعمالی باشد که ناشی از حقوق انحصاری اختراع ثبت شده است. از سوی دیگر، با توجه به متن قرارداد تنظیمی ممکن است محدودیت هایی برای انتقال گیرنده به شرح زیر در متن قرارداد پیش بینی شده باشد:

1-  حق اعمال همه مصادیق حقوق انحصاری از قبیل ساخت، فروش استفاده و یا ... را نداشته باشد.

2-  حق استفاده او از اختراع ثبت شده برای همه مدت اعتبار اختراع نباشد و کمتر از مدت اعتبار ورقه اختراع حق استفاده از آن را داشته باشد.

3-  حق استفاده از اختراع را در همه جای کشور نداشته باشد و حق منحصر به نقاط خاصی از کشور باشد. به عنوان مثال حق فروش از کالای اختراعی را فقط در شهر های خاص از کشور داشته باشد. 

4-  فقط حق استفاده از اختراع ثبت شده را در زمینه و حوزه خاص داشته باشد. به عنوان مثال حق ساخت و فروش محصول (الف) را داشته باشد نه محصول (ب) در فرضی که هر دو محصول تحت پوشش ورقه اختراع موضوع قرارداد هستند.

5-   در صورت عدم تصریح در متن قرارداد، انتقال گیرنده حق ندارد موضوع قرارداد را به دیگری منتقل کند. حتی در فرض اختیار انتقال موضوع قرارداد به دیگری، ممکن است به موجب قرارداد اعمال این اختیار منوط به انتقال حق اختراع همراه با شرکت مربوط باشد.

از سوی دیگر انتقال دهنده ورقه اختراع نیز حقوق و تکالیفی دارد که در متن قراداد تنظیمی تبیین  مشخص شده است. حقوق انتقال دهنده با توجه به نوع قرارداد بهره برداری تفادت دارد. انواع قراردادهای مهم بهره برداری به شرح زیر است:

 

1-  اجازه استفاده غیر انحصاری:

در این فرض گیرندگان متعدد اجازه و مالک اختراع حق دارند از فناوری ای که به عنوان اختراع ثبت شده است استفاده کنند. به عبارت دیگر در این نوع قرارداد صاحب ورقه اختراع می تواند بهره برداری از اختراع ثبت شده را به افراد متعدد اجازه دهد و خود نیز بتواند از آن بهره برداری نماید.

 

2- اجازه بهره برداری انحصاری:

در این نوع قرارداد اجازه بهره برداری، گیرنده اجازه حق دارد از فناوری که به عنوان اختراع ثبت شده است استفاده نماید و حتی مالک اختراع نیز پس از واگذاری نتواند از آن استفاده کند.

 

3-  اجازه بهره برداری انفرادی:

در این نوع واگذاری، تنها گیرنده اجازه بهره برداری و مالک اختراع حق دارند از فناوری که به عنوان اختراع ثبت شده است، استفاده نمایند و مالک نمی تواند این اجازه را به اشخاص دیگر نیز اعطا نماید.

 

4-  اجازه بهره برداری نسبتا انحصاری:

در این نوع قرارداد ممکن است مواردی وجود داشته باشد که بر اساس آن برخی از حقوق ناشی از اختراع ثبت شده به صورت انحصاری و برخی حقوق به صورت انفرادی یا غیر انحصاری تفویض شده باشد. 


ادامه دارد ....

نوشته شده توسط دپارتمان ثبت اختراعات پلکان در تاریخ يکشنبه ۵ بهمن ۱۳۹۳