موسسه پلکان | کلینیک تخصصی مالکیت فکری(ثبت اختراع وبرند)

عدم بهره برداری از اختراع | موسسه پلکان

حق اختراع

اختراع

مخترع
اختراع ثبت شده
اختراعات
عدم بهره برداری از اختراع

 

عدم بهره برداری از اختراع

 

صاحب ورقه اختراع می تواند طی قراردادی کلیه حقوق قانونی مربوط به اختراع خود را شخص سومی واگذار کند، قرارداد بهره برداری و اعطای حق اختراع از جانب صاحب ورقه اختراع به منظور استفاده از اختراع و در دسترس عموم قرار گرفتن آن می باشد. پیرو کنوانسیون پاریس، تعداد زیادی از کشورهای توسعه یافته و درحال توسعه نهاد لیسانس اجباری را برای عدم سو استفاده یا ناکافی بودن سو استفاده از اختراع ایجاد کردند. 

لیسانس عبارت است از اجازه صاحب ورقه اختراع به دیگری، برای اینکه در مدتی مشخص و در قلمرویی معین، بتواند از موضوع اختراع استفاده نماید.


عدم بهره برداری از اختراع از علل مهم و شایع صدور لیسانس اجباری است. استدلال اصلی در بهره برداری هرچه بیشتر از اختراع، ارتقا سطح صنعتی در دستیابی به فناوری های جدید به ویژه در کشورهای کمتر توسعه یافته عنوان گردیده است و اعتقاد بر این است که حق اختراع اعطا می شود تا از آن به نحوی که برطرف کننده‌ی نیاز جامعه و عموم بوده و موجب انتقال فناوری به ان کشور شود، بهره برداری شود.
به عبارت دیگر حق اختراع در قبال دو تعهد به مخترع اعطا می شود. در وهله اول، مخترع باید اطلاعات فنی اختراع را به گونه ای افشاء کند که موجبات بهره مندی جامعه و انتشار فناوری را فراهم کند و بعد از آن به تعهد به بهره برداری از آن در کشور به منظور انتقال موثر و واقعی فناوری است. از این رو وقتی که دارنده ورقه اختراع به جای استفاده صحیح از حقوق اعطایی از آن سواستفاده می کند. تضمین ها به ویژه آنان که در راستای حمایت از منافع عمومی مقرر شده است، فراخوانده می‌شوند.
در قانون ثبت اختراعات 1386 در ماده 17 از عدم استفاده یا استفاده ناکافی به عنوان موارد صدور لیسانس اجباری ذکر نشده است و تنها از منافع عمومی سخن به میان آمده است. در قانون ثبت اختراع مصوب 1386 آمده است که اگر اختراعی در حیطه امنیت ملی، تغذیه، بهداشت یا توسعه سایر بخش های حیاتی اقتصادی کشور مفید واقع شود مخترع یا صاحب ورقه اختراع ملزم به استفاده از اختراع است تا نیازهای بازار را رفع کند. در غیر این صورت تحت لیسانس اجباری از اختراع وی به نفع جامعه استفاده می شود. لیسانس اجباری به این معناست که اگر مخترع و یا صاحب اختراعی تحت هیچ شرایطی حاضر به بهره برداری و استفاده از اختراعی که نیاز های جامعه را رفع میکند، نباشد دولت یا شخص مجاز از طرف دولت می تواند با رعایت قوانینی از اختراع مذکور بهره برداری نماید.  
ماده ١٧ 
دولت یا شخص مجاز از طرف آن ، با رعایت ترتیبات زیر، می توانند از اختراع بهره برداری نمایند:
الف) درمواردی که با نظر وزیر یا بالاترین مقام دستگاه ذی ربط منافع عمومی مانند امنیت ملی، تغذیه ، بهداشت یا توسعه سایر بخشهای حیاتی اقتصادی کشور، اقتضاء کند که دولت یا شخص ثالث از اختراع بهره برداری نماید و یا بهره برداری از سوی مالک یا شخص مجاز  از سوی او مغایر با رقابت آزاد بوده و از نظر مقام مذکور، بهره برداری از اختراع رافع مشکل باشد، موضوع در کمیسیونی مرکب از رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، یکی از قضات دیوان عالی کشور با معرفی رئیس قوه قضائیه ، دادستان کل کشور، نماینده رئیس جمهور و وزیر یا بالاترین مقام دستگاه ذی ربط مطرح و درصورت تصویب ، با تعیین کمیسیون مذکور، سازمان دولتی یا شخص ثالث بدون موافقت مالک اختراع ، از اختراع بهر هبرداری می نماید.
ب) بهره برداری از اختراع محدود به منظوری خواهد بود که در مجوز آمده است و مشروط به پرداخت مبلغ مناسب به مالک مذکور با درنظرگرفتن ارزش اقتصادی مورد اجازه میباشد. درصورتی که مالک اختراع یا هر شخص ذی نفع دیگر توضیحی داشته باشند، کمیسیون پس از رسیدگی به اظهارات آنان و لحاظ کردن بهره برداری در فعالیتهای غیررقابتی اتخاذ تصمیم خواهد کرد. کمیسیون می تواند بنا به درخواست مالک اختراع یا سازمان دولتی یا شخص ثالثی که مجوز بهره برداری از اختراع ثبت شده را دارد، پس از رسیدگی به اظهارات طرفین یا یکی از آنها در محدود های که ضرورت اقتضاء نماید، نسبت به تصمیم گیری مجدد اقدام کند.
ج) درصورتی که مالک اختراع ادعا نماید که شرایط و اوضاع و احوالی که باعث اتخاذ تصمیم شده دیگر وجود ندارد و امکان تکرار آن میسر نیست و یا این که ادعا نماید سازمان دولتی یا شخص ثالثی که توسط کمیسیون تعیین شده نتوانسته طبق مفاد تصمیم و شرایط آن عمل کند، موضوع در کمیسیون مطرح و بررسی و پس از استماع اظهارات مالک اختراع، وزیر یا بالاترین مقام دستگاه ذی ربط و بهره بردار، اجازه بهره برداری لغو شده و حسب مورد اجازه بهره برداری برای مالک یا بهره بردار دیگر صادر میشود. با احراز شرایط مقرر در این بند، اگر کمیسیون تشخیص دهد حفظ حقوق قانونی اشخاصی که این اجازه را کسب کرده اند، بقاء تصمیم را ایجاب می نماید آن تصمیم را لغو نمی کند.
درمواردی که اجازه بهره برداری توسط کمیسیون به شخص ثالثی داده شده است ، می توان آن مجوز را فقط به همراه شرکت یا کسب و کار شخص تعیین شده ازطرف کمیسیون یا به همراه قسمتی از شرکت یا کسب و کاری که اختراع در آن بهره برداری می شود، انتقال داد.
رعایت مراتب این بند، درصورت فوریت ناشی از مصالح ملی یا موارد حصول شرایط قهریه در کشور کلاً به تشخیص کمیسیون لازم نخواهد بود، مشروط بر آن که در این قبیل موارد مالک اختراع دراولین فرصت ممکن از تصمیم کمیسیون مطلع شود.
و) بهره برداری از اختراع توسط سازمان دولتی یا اشخاص ثالثی که توسط کمیسیون تعیین شد هاند، برای عرضه در بازار ایران است .
و....

 

نوشته شده توسط مدیریت سایت در تاریخ سه شنبه ۲۶ اسفند ۱۳۹۳