موسسه پلکان | کلینیک تخصصی مالکیت فکری(ثبت اختراع وبرند)

طرح های صنعتی | موسسه پلکان

طرح صنعتی
طرح های صنعتی

 

طرح های صنعتی


طرح ها، نقش ها و نمونه ها یا مدل های صنعتی از جمله موضوعات مالکیت صنعتی است. در کنوانسیون پاریس برای حمایت مالکیت صنعتی ، طرح ها و مدل های صنعتی در ردیف ورقه اختراع، نمونه ها یا مدل های اشیاء مفید مصرفی، علائم کارخانه ها یا علائم بازرگانی، علائم مربوط به خدمات، اسم بازرگانی و مشخصات یا علائم مبداء تولید یا نام گذاری جنس اصیل و امثال آن قرار گرفته و از جمله موضوعات مربوط به حمایت از حقوق مالکیت صنعتی شناخته شده است.

 

طرح های صنعتی-صبت طرح صنعتی


طبق  مقررات ایران در سال 1348 قانونی تحت عنوان «قانون حمایت حقوق مولفان، منصفان و هنرمندان» به تصویب رسید و در ماده 2 این قانون آثار مورد حمایت قانونی پیش بینی شده است که برخی از این آثار را باید از مصادیق طرح های صنعتی دانست و این آثار عبارتند از:
1- نقاشی، تصویر، طرح، نقش، نقشه های جغرافیایی ابتکاری، نوشته ها و خط های تزئینی و هرگونه اثر تزئینی و اثر تجسمی که به طریق و روش به صورت ساده یا ترکیبی به وجود آمده باشد.
2- اثر معماری از قبیل طرح و نقشه ساختمان .
3- اثر ابتکاری مربوط به هنرهای دستی یا صنعتی و نقشه قالی و گلیم.
4- اثر فنی که جنبه ابداع و ابتکاری داشته باشد.

اما طبق تعریفی که در ماده 20 قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری 1386 برای طرح های صنعتی آمده است :
«هرگونه ترکیب خطوط یا رنگ ها و هرگونه شکل سه بعدی با خطوط، رنگ ها یا بدون آن، به گونه ای که ترکیب یا شکل یک فرآورده صنعتی یا محصولی از صنایع دستی را تغییر دهد، طرح صنعتی است»
اما این تعریف، تعریفی کلی و مبهم و نارسا است. این ابهام و نارسایی ها در عمل، دشواری های فراوانی را ایجاد خواهد کرد و در موارد بروز اختلاف به علت تفسیر های گوناگون به وسیله قضات و حقوق دانان، سرگردانی اشخاص و تصنیع حقوق آنان را به دنبال خواهد داشت. 
برای روشن شدن بیشتر این اصطلاح، لازم است بررسی کاملتری در این زمینه به عمل آید. 
اصطلاح طرح های صنعتی دارای معنای لغوی است که این معنا باید با مفهوم اصطلاحی آن مقایسه گردد تا شاید تعریف صریح تری از این اصطلاح به دست آید.
طرح کلمه ای است عربی و در لغت معانی متعددی دارد. از جمله این که، طرح در مفهوم اسمی آن به معنای نقشه، نقاشی، صورت، پیکر و در معنای صدری آن به معنی گرده تصویری را کشیدن، نقشه اولی چیزی را کشیدن، عرضه کردن، نقاشی کردن، گستردن، پهن کردن، افکندن و معانی دیگر آمده است. صنعتی کلمه ای است عربی فارسی که معنای منسوب به صنعتی، امور صنعتی و مربوط به ساخت یا فابریک استعمال شده است. 
اصطلاح طرح صنعتی از معنای لغوی آن فاصله چندانی ندارد. و به معنای نقوش و ترسیمات دوبعدی جدید ناشی از خطوط، رنگ ها و یا هرگونه شکل سه بعدی ابداعی حاصل از خطوط یا رنگ ها است که در ساخت کالا و تولیدات صنعتی مبنا و الگوی کار قرار گرفته و بر اساس طراحی به عمل آمده محصولاتی ساخته و عرضه می گردد و آن ها را از تولیدات مشابه متمایز می کند. با توجه به گستردگی موضوعات طرح های صنعتی و آثار حقوقی آنها شاید به دست آوردن تعریف جام و مانع از آن، چندان آسان نباشد و از طرف دیگر طرح صنعتی هم جنبه هنری دارد و هم می تواند جنبه فنی داشته باشد که خود منشا اثار گوناگون عملی و قضایی یا حقوقی است.  

 

نوشته شده توسط دپارتمان ثبت اختراعات پلکان در تاریخ شنبه ۱۳ دی ۱۳۹۳