موسسه پلکان | کلینیک تخصصی مالکیت فکری(ثبت اختراع وبرند)

ثبت اختراع و ابطال ورقه اختراع | موسسه پلکان

اختراعات
ثبت اختراع و ابطال ورقه اختراع

 

ثبت اختراع و ابطال ورقه اختراع

 

باطل کردن ورقه اختراع     cancel a patent

قانونگذار داخلی تحت شرایطی ابطال ثبت یا ورقه اختراع را پیش بینی کرده است، در صورتی که اختراع ثبت شده فاقد شرایط بنیادی (اختراع باید جدید باشد، باید دارای گام ابتکاری باشد، قابلیت صنعتی شدن داشته باشد) باشد، پیش بینی ابطال ورقه اختراع ضروری و لازم به نظر می رسد. از این رو در اکثر کشور ها بعد از صدور ورقه اختراع، این اختیار به ذینفع داده شده است که در صورت اعتراض بتواند به یک مرجع بی طرف که عمدتا مرجع قضایی است مراجعه کند و درخواست ابطال ورقه اختراعی که در جریان ثبت آن، مقررات اساسی مربوط، رعایت نشده است را بنماید.  
علاوه بر ماده 37 قانون ثبت علائم و اختراعات که در آن موارد ابطال ورقه اختراع پیش بینی شده است ،به موجب ماده 61 ایین نامه اجرایی قانون ثبت علائم واختراعات ، هرکس بخواهد ابطال ورقه اختراع را که در ایران به ثبت رسیده است تقاضا کند باید به دادگاه شهرستان تهران (دادگاه عمومی تهران ) دادخواست بدهد.
معمولا در قوانین ملی کشور ها مواردی پیش بینی شده است که بر اساس آن ذی نفع می تواند درخواست ابطال ورقه اختراع را بنماید. عمده این موارد عبارت است از:
1-    اختراع ثبت شده قابل ثبت نبوده است.
2-    اختراع ثبت شده جدید یا حاوی گام ابتکاری یا دارای کاربرد صنعتی نباشد.
3-    توصیف یا ادعاها مطابق با قوانین و مقررات مربوط تدوین نشده باشد.
4-    نقشه ای که برای فهم اختراع لازم بوده به نحو کامل تهیه و ارائه نشده باشد.
5-    صاحب ورقه اختراع در واقع مخترع واقعی نبوده و با ناحق موفق به دریافت ورقه اختراع شده است.
6-    در صورتی که ورقه اختراع بر خلاف معاهده صادر شده باشد.
با توجه به مراتب فوق روشن است نواقصی از قبیل عدم رعایت الزامات مربوط به وحدت اختراع، عدم ارائه اطلاعات لازم در رابطه با اختراعات مرتبط خارجی در صورت در خواست اداره ثبت اختراع از موارد بطلان ورقه اختراع یکی دیگر از مواردی است که باید مورد بررسی قرار می گیرد. به عبارت دیگر اگر ورقه اختراع یا ادعا یا بخشی از ادعا باطل گردد اثر این ابطال از تاریخ صدور ورقه اختراع است. همچنین مراتب ابطال باید به اداره ثبت اختراعات اعلام شود و در اولین فرصت منتشر گردد.
همچنین دعوی ابطال ورقه اختراع می تواند به صورت دعوی اصلی یا دعوی متقابل مطرح گردد. به عبارت دیگر، در ضمن یک دعوی نقض حق که توسط صاحب ورقه اختراع طرح شده خوانده می تواند به صورت متقابل دعوی ابطال ورقه اختراع را مطرح کند.
معمولا مرجعی که در قوانین ملی کشور ها برای ابطال ثبت ورقه اختراع پیش بینی شده است، غیر از مرجع صادر کننده ورقه اختراع است. زیرا اصل این است که چنین کار مهمی به یک مقام مستقل از مقامی که ورقه اختراع را صادر کرده است محول گردد.
نکته دیگری که در رابطه با ورقه اختراع ذکر آن ضروری است اینکه شخص ذینفع می تواند نسبت به درخواست ابطال ورقه اختراع اقدام نماید. در اینکه آیا متقاضی ابطال ورقه اختراع در دعوی مطروحه ذی نفع است یا خیر تشخیص آن به عهده مرجع قضایی است.
علی رغم مراتب فوق، در مفهوم کلی شخص ذی نفع را می توان کسی قلمداد کرد که از بهره برداری اختراعی که برخلاف قانون ثبت و برای آن ورقه اختراع صادر گردیده است، منع شده باشد.
همچنین یک مقام صلاحیتدار عمومی که مثلا اجرای مقررات حمایت از تجارت و مصرف کنندگان به او محول شده است، شاید بتواند به عنوان شخص ذی نفع از طرف عموم، صالح برای طرح دعوی ابطال باشد.
البته لازم نیست که ذی نفع دعوای ابطال نسبت به ورقه اختراع را به طور کلی مطرح کند بلکه می تواند ضمن طرح دعوی، ابطال ادعا یا بخشی از ادعاهای مربوط به اختراع را درخواست نماید.
در قوانین برخی از کشور ها، برای درخواست بطلان ورقه اختراع مهلت تعیین شده است.
بر اساس قوانین برخی دیگر از کشور ها تا زمان انقضای مدت اعتبار ورقه اختراع، ذی نفع می تواند درخواست ابطال ورقه اختراع را به مرجع ذی صلاح تسلیم کند.

با توجه به ماده 37 قانون ثبت علائم و اختراعات، مواردی که ذی نفع می تواند درخواست ابطال ورقه اختراع را نماید تعیین شده است. به طور خلاصه این موارد عبارتند از:
1-    وقتی که اختراع، اختراع جدید نیست.
2-    چنانچه اختراع بر خلاف ماده 28 قانون ثبت علائم و اختراعات برای نقشه های مالی، اختراعاتی که مخل انتظامات عمومی یا منافی عفت یا مخالف  حفظ الصحه عمومی است یا راجع به فرمول ها و یا ترتیبات دوای صادر شده است. 
3-    وقتی که اختراع مربوط به طریقه های علمی صرف بوده و عملا قابل استفاده صنعتی یا فلاحتی نباشد.
4-    وقتی که پنج سال از تاریخ صدور ورقه اختراع گذشته است و اختراع به موقع استفاده عملی گذاشته نشده باشد.
با توجه به قانون جدید التصویب، هر ذی نفع می تواند ابطال گواهینامه اختراعی را از دادگاه درخواست نماید. در صورتی که ذی نفع ثابت کند یکی از شرایط مندرج در مواد (1)(2)(4) و صدر ماده 6 و بند (ج) آن رعایت نشده است یا اینکه مالک اختراع، مخترع یا قائم مقام قانونی او نیست، حکم ابطال گواهینامه اختراع صادر می شود. هر گواهینامه یا ادعا یا بخشی از ادعاهای مربوط که باطل شده است از تاریخ ثبت اختراع باطل تلقی می شود. رای نهایی دادگاه به اداره مالکیت صنعتی ابلاغ می گردد و اداره مزبور آن را ثبت و پس از دریافت هزینه، آگهی مربوط به آن را در اولین فرصت ممکن منتشر می کند.
با توجه به ماده 18 قانون جدید التصویب نکات زیر قابل ذکر است: 
1-    درخواست ابطال ورقه اختراع برای ذی نفع پیش بینی شده است قانون جدید ملاکی برای تشخیص ذی نفع بودن ارائه نداده است.
2-    قانون جدید برای تسلیم درخواست ابطال مهلتی را در نظر گرفته است. بدیهی است که از نظر قانونگذار این درخواست می تواند تا انقضای مهلت اعتبار ورقه اختراع باشد.
3-    با توجه به ماده 18 قانون جدید از نظر قانونگذار موارد زیر می تواند موجب ابطال ورقه اختراع گردد:
الف- اختراع ثبت شده منطبق با تعریف مندرج در ماده (1) نباشد.
ب- اختراع ثبت شده جدید و حاوی گام ابتکاری نباشد و یا دارای کاربرد صنعتی نباشد.
ج- اختراع ثبت شده از جمله اختراعاتی بوده است که از حیطه حمایت از اختراع خارج است.
د- ورقه اختراع برخلاف صدر ماده 6 قانون جدید صادر شده است.
و- صاحب ورقه اختراع، مخترع یا قائم مقام قانونی او نیست.
4-    با توجه به ماده 18 جدیدالتصویب، نه تنها ابطال ورقه اختراع، بلکه ادعا یا بخشی از ادعاها مربوط نیز قابل ابطال است و ذی نفع می تواند آن را درخواست کند.
5-    در قانون جدید مرجع ابطال ورقه اختراع را غیر از مرجع صدور آن پیش بینی و به عهده دادگاه گذاشته است که این امر در رعایت بیطرفی موثر است.
6-    اثر ابطال ورقه اختراع یا ادعا یا بخشی از ادعاها از تاریخ ثبت اختراع است. 
7-    در صورتی که رای صادره از دادگاه، نهایی گردد، به اداره مالکیت صنعتی ابلاغ می شد تا اداره آن را ثبت و پس از دریافت هزینه آگهی مربوط، آن را در اولین فرصت ممکن منتشر کند. به عبارت دیگر، با صدور رای قطعی اداره ثبت نمی تواند آن را ثبت و مراتب را آگهی کند بلکه باید رای صادره نهایی شود.

 

 

نوشته شده توسط دپارتمان ثبت اختراعات پلکان در تاریخ يکشنبه ۲۸ دی ۱۳۹۳