موسسه پلکان | کلینیک تخصصی مالکیت فکری(ثبت اختراع وبرند)

ثبت اختراع و حقوق ناشی از آن | موسسه پلکان

حقوق مادی

حقوق اخلاقی

واگذاری حق اختراع
حمایت از اختراعات
اختراعات
ثبت اختراع و حقوق ناشی از آن

 

ثبت اختراع و حقوق ناشی از آن


حمایت از اختراعات موضوع جدید و تازه ای نیست. این حمایت در تاریخ سابقه ای بس طولانی دارد و شاید بتوان قدمت آن را از سایر موارد حمایت مالکیت معنوی طولانی تر دانست؛ کما اینکه تاریخ انعقاد کنوانسیون پاریس برای حمایت مالکیت صنعتی در خصوص حمایت از مالکیت صنعتی به بیش از یک قرن قبل یعنی  مدت ها قبل از تشکل های سیاسی بین المللی نظیر جامعه ملل برمیگردد.

 

ثبت اختراع-حقوق ثبت اختراع


اعطای حق بهره برداری انحصاری از اختراع به دارنده ورقه اختراع امری معقول، منطقی و قابل دفاع است؛ زیرا اختراع علی الاصول اداری هزینه تحقیق و توسعه زیاد و بالاست و چنانچه این هزینه ها که صاحب اختراع اعم از شخص حقیقی و حقوقی متقبل شده پرداخت نشده و برگشت نداشته باشد، بدیهی است که انگیزه تحقیقات و نوآوریی در افراد از بین خواهد رفت که نتیجه و پیامد منفی این امر را در فرآیند توسعه پایدار نمیتوان نادیده گرفت. منظور از حمایتی که در اثر ثبت یک اختراع به وجود می آید این است که هرکس مایل به بهره برداری از یک اختراع باشد باید از شخصی که امتیاز ثبت را دریافت کرده و صاحب اختراع ثبت شده نامیده می شودمجوزی جهت استفاده از اختراع بگیرد. شخصی که بدون مجوز از یک اختراع ثبت شده استفاده کند مرتکب تخلف و نقض حق می شود. لفظ«حمایت» از این رو به کار می رود که صاحب امتیاز اختراع ثبت شده علیه بهره برداری بدون مجوز از آن چه که وی اختراع کرده است مورد حمایت قانون است. این حمایت محدودیت زمانی دارد. در اکثر کشور ها این مدت بین 15 تا 20 سال است و از زمان درخواست ثبت یا از تاریخی که اختراع ثبت می شود محسوب می گردد.
این حقوق و حمایت ها در سند ثبت اختراع آورده نمی شود بلکه در قانون ثبت اختراعات کشوری که اختراع در آن جا به ثبت رسیده ذکر شده است. این حقوق غالبا «حقوق انحصاری بهره برداری» نامیده می شود و با توجه به نوع اختراع می تواند متفاوت باشد.
موضوعی که ذکر آن خالی از فایده نمی باشد اینکه اگرچه استفاده از اختراع ثبت شده بدون اجازه مالک و صاحب آن تخلف محسوب می گردد لکن بر این اصل استثناهایی نیز وارد شده است. زیرا قانون ثبت اختراعات کشورها معمولا مواردی را پیش بینی کرده اند که بر اساس آن ها می توان بدون اجازه مالک اختراع، از اختراعات ثبت شده استفاد کرد.
علاوه بر حقوق انحصاری که به شرح فوق با ثبت اختراع به صاحبان ورقه اختراع اعطاء می گردد، مالکان اختراعات ثبت شده همچنین از حق واگذارییا انتقال اختراع ثبت شده از طریق ارث و انعقاد قراردادهای اعطای پروانه(مجوز) برخوردار خواهند بود.
با توجه به مجموع مراتب فوق از آنجایی که حقوق ناشی از ثبت اختراع که به صاحب ورقه اختراع اعطا می گرد در دو قالب حقوق انحصاری و حق واگذاری یا انتقال اختراع می باشد لذا در این قسمت از بحث به موضوع های حقوق انحصاری و حق انتقال اختراعات ثبت شده می پردازیم:


حقوق مادی
دامنه حمایت از اختراع بر اساس اینکه اختراع ثبت شده اختراع محصول یا روش باشد متفاوت است، به این معنا که میزان حمایت از اختراع محصول معمولا بیشتر است. به عبارت دیگر، اختراعات ثبت شده راجع به محصول از حمایت بیشتر و وسیعتری نسبت به انواع دیگر اختراعات برخوردارند.


حقوق اخلاقی
درج نام مخترع در ورقه اختراع از جمله حقوق معنوی است که در معاهدات بین المللی و قانون ملی غالب کشور ها به رسمیت شناخته شده است. ارزش این حق معنوی زمانی نمود و اهمیت پیدا می کند که حقوق انحصاری ناشی از ثبت اختراع یا حقوق مربوط به اظهارنامه اختراع ادعایی به صورت کلی یا در قالب قراردادهای بهره برداری به دیگری منتقل گردد یا در فرضی که حقوق انحصاری مربوط به اختراع ثبت شده متعلق به کارفرما باشد.
علی رغم مراتب فوق منطقی این است که همانطور که مخترع حق دارد که نام او در ورقه اختراع صادره ذکر شود، همچنین حق دارد که درخواست کند که نام او به عنوان مخترع ناشناس باشد. در فرض اخیر قوانین ملی کشور ها این حق را به رسمیت شناخته و به منظور جلوگیری از هرگونه اشکال بعدی شرط کرده اند که اولا: این درخواست به صورت اعلامیه کتبی باشد ثانیا: هرگونه اظهار یا تعهد مخترع مبنی بر اینکه نام وی ذکر نشود فاقد اثر قانونی است.
وصف اخلاقی برای این حق شاید از این جهت است از این جهت است که همیشه جامعه او را به عنوان موجد اخلاقی می شناسد و از او با این عنوان نام می برد و به هر حال او را مباهی به چنین امتیازی می داند. این حق معمولا برای مخترعین اهمیت فراوانی دارد زیرا تردیدی نیست که انسان در هر مقام و یا هر اندازه فضیلت، از انگیزه جلب احترام خالی نیست و مخترعین هم از این قاعده مستثنی نیستند و برخی از آنها پیش از اینکه به منافع مادی حاصل از اختراع توجه داشته باشند مشتاقند که جامعه ایشان را به عنوان مخترع و نوآور بشناسد. فلسفه شناسایی حق اخلاقی مخترع شناساندن او به جامعه و تشویق افراد مستعد به نوآوری و ابتکار است. 


واگذاری حق اختراع
یک اختراع به تنهایی ضامن موفقیت تجاری نیست. اختراع ثبت شده ابزاری است که ظرفیت یک شرکت را برای سود بردن از اختراعات خود ارتقاء می دهد. برای اینکه یک اختراع ثبت شده سودهای معمولی نصیب یک شرکت نماید باید به طور موثر مورد بهره برداری قرار گیرد و تنها در صورتی درآمد مالی به وجود خواهد آورد که محصولی که براساس اختراع تولید شده است در بازار موفق باشد و شهرت و قدرت چانه زنی شرکت را از این حیث تقویت کند. برای عرضه محصول یا وسیله اختراعی در بازار به طور کلی مخترع یا شرکت مجموعه ای از گزینه های زیر را دراختیار دارد و می تواند با توجه به بازاریابی و سایر و سایر مولفه های ذیربط یکی از آنها را انتخاب و بر اساس آن گزینه اقدامات لازم معمول دارد:
1-    بهره برداری تجاری مستقیم از اختراعی که ثبت کرده است.
2-    فروش حق اختراع ثبت شده به شخص ثالث
3-    تفویض اجازه بهره برداری به دیگری
4-    سرمایه گذاری مشترک یا  سایر توافقات راهبردی با سایر اشخاصی که دارایی های تکمیلی دارند.

 

نوشته شده توسط دپارتمان ثبت اختراعات پلکان در تاریخ شنبه ۲۰ دی ۱۳۹۳