موسسه پلکان | کلینیک تخصصی مالکیت فکری(ثبت اختراع وبرند)

حق اختراع و شرایط لازم برای حمایت آن | موسسه پلکان

الف- شرایط ماهوی :

ب- شرط شکلی :

حق اختراع و شرایط لازم برای حمایت آن

برای حمایت از اختراع شرایط شکلی و ماهوی خاصی لازم است که در این گفتار بطور اختصاری بدوا به شرایط ماهوی و سپس به شرط شکلی لازم برای حمایت از اختراع می پردازیم.

الف- شرایط ماهوی :

بموجب قانون ایران که در این قسمت با قوانین بسیاری دیگر از کشورها و نظام های حقوقی بین المللی نیز هماهنگ است، برای حمایت از اختراع، سه شرط ماهیتی لازم است که ذیلا بدانها اشاره می کنیم.

الف-1- حاوی ابتکار جدید بودن

مراد از حاوی ابتکار جدید بودن (ابتکاری بودن) یا بدیهی نبودن این است که فقط زمانی می توان ادعای تحصیل یک اختراع را پذیرفت و از آن حمایت کرد که این نوآوری بر "سطح دانش موجود" چیزی افزوده باشد و ابداع مورد نظر نسبت به سطح عمومی دانش جامعه یک گام به جلو تلقی شود. فقدان چنین شرطی به معنی آن است که کسی بدون آنکه چیز جدیدی به داش اجتماع افزوده باشدسعی در جلب حمایت قانون برای ایجاد انحصار نسبت به بخشی از دانش اجتماع دارد. ماده 2 قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری مصوب 1386 ضمن مقرر نمودن این شرطآن را منقح نموده است.

الف-2- کاربرد صنعتی داشتن

اختراع زمانی قابل حمایت است که دارای کاربرد علمی و فنی در شاخه ای از گستره پهناور صنعت و فناوری (به عام ترین مفهوم کلمه) باشد و صرف کشف رموز طبیعت کافی نیست. بدون چنین شرطی فلسفه برقراری حق انحصاری برای مبدع آن اثر بلاتوجیه خواهد بود. ماده 2 ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری مصوب 1386 ضمن مقرر نمودن این شرط آن را منقح نموده است.

الف-3- تازگی داشتن

مراد از تازگی داشتن یک اختراع، عنصری غیر از جدید و ابتکاری بودن آن می باشد. این شرط که در واقع نوعی شرط سلبی محسوب می شود به معنی اعلان و افشاء نشده بودن اختراع قبل از تقاضای ثبت می باشد. با اعلان و افشای اطلاعات مربوط به اختراع به نحوی که یک فرد متخصص، بالقوه (نه لزوما بالفعل) توان اعمال و اجرای آن اختراع را داشته باشد وصف تازگی اختراع زائل شده و غیر قابل حمایت خواهد بود.

ب- شرط شکلی :

تنها شرط شکلی لازم برای حمایت از اختراع از اختراع ثبت اختراع است. از آنجا که حق اختراع حقی است انحصاری و موقت که از سوی مقام عمومی به نفع ثبت کننده یک اختراع اختصاص می یابد؛ لذا از یکسو تقاضای رسمی و خدشه ناپذیر متقاضی و از سوی دیگر و شناسایی رسمی و خدشه ناپذیر مقام عمومی نسبت به اصل حق و حدود ثغور آن ضروری است و از سوی دیگر اعلان رسمی وجود این حق برای افراد جامعه برای آگاهی از تکالیف خود لازم است. لذا ثبت اختراع توجیه میگردد. ماده 3 قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری مصوب 1386 نیز مقرر میدارد :

گواهینامه اختراع سندی است که اداره مالکیت صنعتی برای حمایت از اختراع صادر میکند و دارنده آن می تواند از حقوق انحصاری بهره مند شود.

به موجب ماده 15 همان قانون :

حقوق ناشی از گواهینامه اختراع به ترتیب زیر است:

 بهره برداری از اختراع ثبت شده در ایران توسط اشخاصی غیر از مالک اختراع، مشروط به موافقت مالک آن است ....

براساس این احکام قانونی مخترع نمیتواند بدون رعایت تشریفان رسمی ثبتی، از حقوق پیش بینی شده در قانون بهره برده و دیگران را سوءاستفاده منع کند. 

نوشته شده توسط دپارتمان ثبت اختراعات پلکان در تاریخ چهارشنبه ۱۳ اسفند ۱۳۹۳