موسسه پلکان | کلینیک تخصصی مالکیت فکری(ثبت اختراع وبرند)

شرایط اختراع غیر قابل ثبت | موسسه پلکان

اختراع قابل ثبت

اختراع

اختراعات
شرایط اختراع غیر قابل ثبت

 

شرایط اختراع عیر قابل ثبت

 

با توجه به این که بین اختراع و دیگر پدیده های فکری، هنری، علائم و طرح های صنعتی، مشابهت‌هایی وجود دارد و تشابه بین آن ها سبب ایجاد اشتباه در قلمرو حقوقی آن‌ها می شود، لذا باید قلمرو اختراعات کاملا مشخص گردد؛ زیرا سند گواهی اختراع فقط برای اختراع صادر و اعطا خواهد شد. 

بنابراین لازم است معیار و ضابطه ای برای تمیز و تشخیص اختراع از سایر پدیده های ابداعی به وجود آید و فقط اختراع قابلیت صدور سند اختراع داشته باشد ولاغیر. به عبارت دیگر منحصرا اختراع قابل ثبت باشد و سایر پدیده های فکری و صنعتی باید صراحتا از حیطه ی حقوق مالکیت اختراع خارج گردند. 
بعضی از کشورها از جمله کشور فرانسه، قانون از اختراع تعریف نکرده اند ولی پدیده هایی که تحت عنوان اختراع قابل ثبت و صدور گواهی اختراع نیستند، به طور دقیق و کامل در قانون مربوط مشخص گردیده است. 
طبق قوانین فرانسه موارد زیر از قلمرو اختراع خارج است و درخواست ثبت اختراع آن‌ها پذیرفته نخواهد شد. 

1-    اکتشافات، تئوری های علمی و روش های مربوط به ریاضیات. 
2-    آثار و پدیده هایی که جنبه تزئینی و زیبا سازی داشته باشند. 
3-    طرح ها و نقشه ها، اصول و روش هایی که در تمرین و تقویت فعالیت های فکری یادر زمینه بازی های فکری و یا در قلمرو فعالیت های اقتصادی و بازرگانی کاربرد داشته باشد و برنامه های مربوط به نظام رایانه ای و کامپیوتری.
4-    عرضه و ارائه اطلاعات.
5- کشف محض مواردی که در جهان در طبیعت یافت می شوند.
6-  ابداعاتی که ممکن است برنظم عمومی، اخلاق حسنه یا سلامت عموم موثر باشند.
7- روش های تشخیصی، درمانی یا جراحی برای درمان بیماری های انسان یا حیوان.
• گیاهان و حیوانات غیر از میکرو ارگانیزم ها، واساسا فرآیندهای بیولوژیک برای تولید گیاهان یا حیوانات غیر از فرآیندهای غیر بیولوژیک و میکروبیولوژیک.
• برنامه های رایانه ای.

اگر موضوع اظهارنامه اختراع با یکی از مصادیق مذکور انطباق پیدا کند، در مرجع ذی صلاح کشور ایران پذیرفته نخواهد شد. یعنی اصل بر پذیرش اظهارنامه و صحت موضوع اختراع برای صدور گواهی ورقه اختراع است و موارد رد اظهارنامه جنبه استثنایی مذکور دارد.
به طور مثال اگر موضوع اظهارنامه درخواست ثبت اختراع یک تئوری یا نظریه علمی و یا روش حل مسائل ریاضی باشد، چون فاقد خصوصیات فنی ضروری اختراع است و جنبه فنی ندارد، مانند اکتشافات و دست یافتن به اطلاعات در امور موجود در طبیعت، مشمول ضوابط اختراع نیست و چنین اظهارنامه ای رد خواهد شد ولی اگر یک تئوری علمی، خصیصه فنی و علمی پیدا کند، در این صورت به عنوان اختراع قابلیت ثبت و صدور ورقه ی گواهی اختراع، پیدا خواهد کرد. 
بعضی از حقوق دانان، عدم حمایت از تئوری های علمی و روش های حل مسائل ریاضی را مورد انتقاد قرار داده اند و ابراز تاسف کرده اند که چرا تئوری های علمی و متدهای ریاضی که غالبا نیاز به تحقیقات طولانی و صرف وقت متفکران و اندیشمندان دارد و پایه اصلی اقدامات عملی مفید برای بشریت است، باید بدون اجرا و پاداش مادی بماند و در نتیجه معتقدند که در زمینه حمایت از تئوری های علمی و روش های ریاضی باید اقدام شایسته قانونی به عمل آید. 
به نظر چنین به نظر می رسد که انتقاد مزبور در رابطه مقایسه تئوری های علمی با اختراع باشد والا آفرینه های علمی، طبق مواد قانون مالکیت فکری فرانسه و در سایر کشورها از جمله در نظام حقوقی ایران، پدیده های علمی که تئوری علمی نیز جزء آن است، وقتی به صورت نوشته یا حتی به صورت خطابه یا کنفرانس های علمی ارائه گردد، به عنوان اثر فکری مورد حمایت قانون گذاران قرار گرفته و مدت حمایت آن نیز طولانی تر از مدت حمایت از حقوق ناشی از اختراع است. 
همان طور که اشاره شد، نقشه های اصلی و روش ها، مانند اکتشافات علمی و روش های ریاضی، چون پدیده فکری فاقد جنبه فنی مورد لزوم در اختراع هستند، در قلمرو اختراع و موضوع گواهینامه اختراع قرار ندارند. رویه قضایی فرانسه نیز به همین دلیل روش تغذیه حیوانات اهلی و نقشه کارخانجات و روش های آموزش بازی فکری نظیر شطرنج و امثال آن را به عنوان اختراع قابل ثبت و صدور گواهینامه اختراع ندانسته است. 
البته اگر نقشه یا روش به مرحله اجرای فنی برسد و یک روش تکنیکی به خود بگیرد و به صورت وسیله یا ابزار فنی درآید، در این صورت از حالت نقشه یا روش محض خارج شده و به عنوان یک اختراع قابل ثبت و صدور گواهینامه اختراع خواهد بود. 

نوشته شده توسط دپارتمان ثبت اختراعات پلکان در تاریخ يکشنبه ۲۷ مرداد ۱۳۹۲